Bernard maarsingh

Lummelende Hersenen - deel 2

In de vorige blog hebben we gezien dat het eigenlijk heel verstandig is om je hersenen met grote regelmaat even te laten lummelen, omdat juist in die onbewaakte ogenblikjes, je brein druk doende is om allerlei nieuwe verbindingen te maken (in de witte stof van de hersenen) die ervoor zorgen dat je de dagelijkse ervaringen goed weet te integreren. Doordat je nieuwe verbindingen aanmaakt en andere juist opruimt, herbedraad je dus je eigen brein.

Maar wat nou als er echt wat mis gaat, want dat Default Mode Network, zoals het gedoopt is, lijkt ook samen te hangen met allerlei ellende, zoals depressies, angststoornissen en zelfs met Alzheimer. Vaak is het dan zo dat het óf onvoldoende werkt, zoals dat bij Alzheimer het geval is; juist het geheugen gedeelte lijkt dan stil te vallen, zodat je dagelijkse gebeurtenissen niet opgeslagen worden. Grappig genoeg blijft de empathische en emotionele activiteit wel bestaan, waardoor de Alzheimer patiënt wel aardig en emotioneel blijft, soms zelf wat overdreven emotioneel.
Bij depressieve en angstige mensen is het default netwerk (het ‘terugval-netwerk’) juist extra actief. En wat ook nog van belang is om te weten, is dat het aanzetten van dat Default Mode Network ook energie kost, het lijkt zelfs een uitgesproken energievretend systeem te zijn. Je zou kunnen zeggen dat er gebeurtenissen zijn die hoognodig op hun plek gezet moeten worden en daar heeft je brein best wel wat energie voor over. Dat op hun plek zetten, is niet ergens op een fysiek plekje in het hoofd, maar veel meer in je gevoel ‘iemand te zijn in ruimte en tijd’, dus in je gevoel ‘dit ben ik’. Het lastige is alleen dat de gedachten en gevoelens en herinneringen vaak niet leuk zijn, of sterker nog, bij een depressie zijn ze uitgesproken negatief en bij angstklachten uitgesproken beangstigend. Zodra iemand even niks doet, wordt ie overvallen door een overweldigend akelig gevoel. En omdat het echt moeilijk is om daar eens even lekker voor te gaan zitten - het levert immers een uitgesproken klotegevoel op - wil eigenlijk iedereen er vanaf. Toch zijn er wel degelijk indicaties dat er even goed voor gaan zitten wel helpt, maar doe dat dan met iemand die er wat vanaf weet.

Wat veel mensen gebeurt, is dat ze inactief worden, ze laten het steeds meer over zich heen komen en doen steeds minder en dat is echt niet werkend, het zorgt ervoor dat die rond zoemende gedachten steeds versterkt worden. Dus die rusttoestand van de hersenen levert dan alleen nog ellende op. Je piekert, maakt je zorgen, voelt je ellendig en piekert daar weer over én je zelfbeeld verandert ook flink, daar zorgt immers dat default netwerk voor. Vandaar ook dat psychologen de neiging hebben om als eerste doel activering voorschrijven: ‘hup, uit de stoel’.

Ook een andere strategie die steeds hipper wordt en bewezen effectief is, een manier waarop je dat overactieve Default Mode Network aan banden legt, is de moeite van het uitproberen waard. Dat is oefenen met meditatie oefeningen of mindfulness. Het blijkt namelijk dat je met dit soort oefeningen heel slim gebruik maakt van hoe het brein precies werkt. Wat je doet, is dat je je hersenen iets simpels te doen geeft, bijvoorbeeld ‘volg je ademhaling’, ‘tel tot 10 en probeer je aandacht daarbij te houden’, ‘voel je lichaam van je voeten tot je kruin’ en die simpele opdracht drukt op de uitknop van het Default Mode Network. Dat duurt natuurlijk maar even, want zodra je aandacht afneemt, schiet dat default-netwerk weer aan. Maar door te oefenen, wordt je er steeds handiger in en kalmeer je dat overactieve, op jezelf en je emoties gerichte netwerk en ook belangrijk, verlies je niet zoveel energie, want die hersenen kunnen er wat van, maar ongeveer 5 % van je lichaam bestaat uit hersenen en meer dan 20% van je energie gaat er naartoe. Gek genoeg neemt ook vooral dat Default Mode Network heel veel energie.

In het derde deel van deze blog nog meer informatie over het Default Mode Network….

Geplaatst op - lees tijd 3 minutes, 0 second